Proto-NUX: een nieuwe telescoop voor het nabije ultraviolet

Elke maand nodigen we een expert uit om een lezing te geven over zijn of haar vakgebied. Deze spreker licht één of meerdere aspecten van de sterrenkunde, weerkunde en/of ruimtevaart toe en maakt deze voor een breder publiek begrijpelijk.

Proto-NUX is een nieuwe telescoop voor een nog weinig onderzocht deel van het spectrum: het nabije ultraviolet tussen 300 en 350 nanometer. Juist in dit golflengte gebied kunnen de eerste, heetste fasen van snelle kosmische uitbarstingen worden waargenomen, zoals supernova's en gebeurtenissen waarbij ook zwaartekrachtsgolven kunnen ontstaan.

Tijdens de lezing vertelt Rudy Wijnands hoe Proto-NUX is ontwikkeld: van het eerste ontwerp en de speciale filters tot de bouw, de tests en de eerste waarnemingen op de Pic du Midi in de Franse Pyreneeën. Ook blikt hij vooruit op de plannen om de telescoop permanent onder te brengen op een waarneemlocatie in Spanje.

Bijzonder is dat hetzelfde instrument ook geschikt blijkt voor onderzoek aan de aardatmosfeer. Doordat ozon sterk ultraviolet licht absorbeert, kan Proto-NUX niet alleen kosmische explosies bestuderen, maar ook bijdragen aan onderzoek naar de ozonlaag. Daarmee vormt de telescoop een mooie verbinding tussen sterrenkunde, ruimteonderzoek en meteorologie.

Over de spreker

Prof. Rudy Wijnands studeerde sterrenkunde in Leiden en promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam. Na onderzoeksfuncties in de Verenigde Staten en Schotland keerde hij in 2004 terug naar de Universiteit van Amsterdam, waar hij sinds 2017 hoogleraar is. Zijn onderzoek richt zich op extreme verschijnselen zoals neutronensterren, zwarte gaten en supernova's. De afgelopen jaren legt hij zich daarnaast toe op waarnemingen in het nabije ultraviolet en de ontwikkeling van nieuwe telescopen, waaronder Proto-NUX.

Praktische informatie

Hoe laat is de zaal open?

De zaal is vanaf 19:45 uur open.

Kan ik ook kaarten aan de zaal krijgen?

Nee. Kaarten kunnen alleen online worden besteld.

Zijn er consumpties verkrijgbaar?

Ja. U kunt voorafgaand aan de lezing en tijdens de pauze koffie, thee en frisdrank kopen. Prijs € 2,-. U kunt de consumpties alleen contant afrekenen.

Wat zijn de parkeermogelijkheden voor de lezing?

U kunt (gratis) parkeren op het PZ terrein en eventueel buiten het terrein.

Hoe kan ik Copernicus bereiken als ik vragen heb?

Dat kan per email: lezingen@sterrenwachtcopernicus.nl

Moet ik mijn ticket afgedrukt meenemen?

U kunt uw ticket meenemen op uw smartphone. De QR-code van uw ticket wordt bij de ingang van de zaal gescand.