Felix & Sofie // Crisis in Crisis

Felix & Sofie

Pieter Pekelharing, Merijn Oudenampsen en Mark Leegsma, gaan in gesprek over het concept crisis en de relevantie ervan vandaag de dag

Perdu

Crisis in Crisis:Het concept crisis lijkt vandaag de dag alomtegenwoordig. Denk bijvoorbeeld aan de financiële crisis van 2007/2008, de recente Covidcrisis en de hedendaagse woon- en migratiecrisis. Bovendien zijn al deze crises ook nog eens ingebed in een overkoepelende crisis, te weten de klimaatcrisis die nu plaatsvindt. Ogenschijnlijk wordt ieder probleem waar de moderne mens op stuit en waarvan blijkt dat het niet gemakkelijk te managen is, vroeg of laat als crisis bestempeld. Hierin verschijnt wellicht ook de kritische dimensie. De term crisis stamt namelijk af van het Griekse ‘krino’ wat naar ‘afscheiden’ of ‘afsplitsen’ verwijst, maar eveneens naar ‘beoordelen’ en ‘kiezen’. Een crisis zou dan precies datgene zijn wat ons met de neus op de feiten drukt en ons dwingt kritisch te reflecteren op de wortels van een probleem. Vervolgens zouden we tegen de achtergrond van een crisis onze nabije toekomst op een radicaal andere manier vorm kunnen geven. Deze gedachte zien we keer op keer terugkomen binnen de filosofie. Zo schreef Milton Friedman in Capitalism and Freedom (1962/1982): ‘only a crisis – actual or perceived – produces real change. When that crisis occurs, the actions that are taken depend on the ideas that are lying around.’ Ook wetenschapsfilosoof Thomas Kuhn meende dat de geschiedenis van de wetenschap zich voortbewoog via crises. Zelfs bij twee van de drie ‘masters of suspicion’ speelt de crisis een centrale rol in het denken. Zo is het volgens Marx noodzakelijk dat we via crises die het kapitalisme produceert, in de utopische heilstaat belanden. En door te graven in het ‘Es’ hoopt Freud zijn patiënten van de crisis in hun ‘Ich’ te verlossen. Volgens deze denkers is een crisis dus de bron van progressieve mogelijkheden, een uitgelezen kans voor daadwerkelijke verandering. Echter, in 1982 bekritiseerde Benjamin dit utopische en vrijwel religieuze karakter van de vooruitgang: ‘the belief in progress, in an infinite perfectibility [and] faith in progress [all] seem to belong to the mythic mode of thought’. Ook Naomi Klein heeft met haar notie rampenkapitalisme beschreven hoe regeringen crises of shocks exploiteren door in instabiele tijden tal van economische hervormingen door te voeren. En in eenzelfde lijn stelden Deleuze en Guattari in 1972: ‘the death of a social machine has never been heralded by a disharmony or dysfunction; on the contrary, social machines make a habit of feeding on the crises they provoke’. Wat moeten we nu met crises? Daarover zullen wij ons buigen tijdens deze laatste Felix &amp; Sofie editie van 2023. Waarom stuiten wij overal op crises tegenwoordig en hoe komen die tot stand? Zetten we de notie te makkelijk in en is er als gevolg daarvan sprake van een inflatie van het begrip? Waarom denken wij überhaupt in deze term en hebben wij wellicht andere concepten nodig om over verandering na te denken? Of kan een crisis nog wel degelijk de kans bieden om structurele hervormingen door te voeren, zonder dat wij direct vervallen in allerlei hoopvolle illusies? // Sprekers \\Pieter Pekelharing werkte jarenlang aan de filosofiefaculteit van de Universiteit van Amsterdam. Drie opeenvolgende jaren (2004, 2005, 2006) werd hij door studenten genomineerd als ‘UvA-docent van het jaar’ en in 2006 kreeg hij deze eretitel toebedeeld. Zijn interesses zijn breed en beslaan onder andere metafysica, cultuurkritiek, democratietheorie, deugdethiek en groene politiek. Hij is actief in het maatschappelijk debat, was redacteur van Krisis en betrokken bij Groenlinks. Merijn Oudenampsen is socioloog en politicoloog, gespecialiseerd in onderzoek naar politieke ideeën. Hij is momenteel verbonden aan de Université Libre de Bruxelles en was daarvoor als post-doc werkzaam bij de Universiteit van Amsterdam. Voor zijn promotieonderzoek bij de Universiteit van Tilburg bracht hij het gedachtegoed achter de Fortuyn-revolte in kaart. In 2022 publiceerde hij i.s.m. historicus Bram Mellink ‘Neoliberalisme: een Nederlandse geschiedenis’. Mark Leegsma studeerde klinische psychologie en filosofie. Hij was werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Tegenwoordig is hij docent aan de Hogeschool voor Toegepaste Filosofie. In 2022 ronde hij zijn proefschrift over ‘catastrofaal denken’ af (onder begeleiding van René ten Bos). Hij was verder hoofdredacteur van iFilosofie en publiceerde de bundel ‘Extreem in de Klas’ (over polarisatie en radicalisering in het onderwijs). Programma en moderatie: Floris van der Burg/ / Praktisch \\Deuren openen om 19.30.

Onze {communityGuidelinesLink} beschrijven wat voor content verboden is op Eventbrite. Als je denkt dat een evenement deze schendt, meld dit dan aan ons, zodat wij het kunnen onderzoeken.

Om andere categorieën van verboden of illegale content te rapporteren, verzend je {link}

Felix & Sofie // Crisis in Crisis

Meer evenementen van Felix & Sofie

Volg organisatoren om evenementen voor je te laten kiezen

Felix & Sofie // Crisis in Crisis

Meer evenementen van Felix & Sofie

Volg organisatoren om evenementen voor je te laten kiezen

Misschien vind je dit ook leuk...

Blader door meer evenementen met verschillende datums, prijzen en formats om je volgende geweldige ervaring te vinden.